Las universidades venezolanas y las clasificaciones internacionales

Con poca exigencia y motivación para investigar es difícil generar cifras altas en los principales indicadores de las clasificaciones

     


Recientemente se publicaron las clasificaciones de las mejores universidades a nivel mundial correspondientes al 2011. Tres de las clasificaciones más conocidas internacionalmente son ARWU (Shanghai), Times Higher Education (THE) y QS. En las listas de 500 universidades de ARWU, 400 de THE y 500 de SQ no aparece una venezolana. En las tres clasificaciones hay universidades de Brasil y Chile; en algunas hay también de Argentina, México, Colombia y Uruguay.

Por Ismardo Bonalde. PhD en Física por la Universidad de Harvard, profesor e investigador asociado titular del Centro de Física del IVIC.

Se publicó igualmente la clasificación QS de universidades latinoamericanas. Allí aparecen algunas venezolanas. La primera de ellas, en el puesto 32, es la Universidad Simón Bolívar, superada por varias universidades de Brasil, México, Argentina, Colombia y Chile.

¿Por qué este mal desempeño a escala mundial de las universidades venezolanas? Es verdad que la falta de presupuestos adecuados, los bajos salarios del personal y las constantes perturbaciones político-jurídicas han afectado las actividades de las universidades. Pero no es toda la verdad.

Los indicadores principales de clasificaciones como las mencionadas son: (1) número de publicaciones científicas, (2) citas o referencias en la literatura científica a estas publicaciones, (3) reconocimiento académico-científico a la universidad por expertos mundiales, (4) número de profesores de muy alto reconocimiento científico y (5) número de profesores y estudiantes extranjeros. Usualmente, los dos primeros condicionan los tres últimos.

Es decir, la cantidad y calidad de la investigación científica, tecnológica y humanística realizada en la universidad define mayormente su prestigio. Pero en la universidad venezolana la investigación no tiene mayor relevancia, no tiene suficiente jerarquía. Esta es otra parte significativa de la verdad.

Que docencia y extensión sean mucho más importantes que investigación en la academia universitaria venezolana es en buena medida una decisión interna de las universidades. Es un hecho histórico y tradicional que no se ha cambiado quizás por falta de voluntad y de visión de presente y futuro.

No se promueve en general la investigación ni la competitividad que ella requiere. Ello se refleja claramente en los sistemas de contratación, evaluación y ascenso de profesores, así como también en la distribución del tiempo laboral del profesor. Se observa igualmente en la siempre pequeña porción presupuestaria asignada a la investigación y en la reducción constante de esa parte cuando el presupuesto es muy limitado.

Hasta ahora, uno de los pocos y quizás el más notable promotor de la investigación en las universidades fue un agente externo: el PPI. Un análisis de la producción científica en las universidades (en general, en el país) desde 1982 hasta el presente muestra que cuando se implantó el PPI en 1992 ocurrió el único cambio positivo en la tasa anual de crecimiento del número de publicaciones científicas. Esta tasa indica cuánto más se publica de año a año.

Con poca exigencia y motivación para investigar es difícil generar cifras altas en los principales indicadores de las clasificaciones. Como ejemplo se toma el número de publicaciones científicas. Desde 1992 el ritmo de crecimiento anual en el número de publicaciones de la UCV es 12 artículos por año, de la USB es 9 y de la ULA es 8. En términos absolutos, para el 2010 el número de publicaciones fue alrededor de 370 en la UCV, 240 en la USB y 230 en la ULA.

Esas cifras son bajas si se considera que el número de profesores activos (utilizado en las clasificaciones) es aproximadamente 4.800 en la UCV, 1.000 en la USB y 2.500 en la ULA. Es decir, la UCV y la ULA producen menos de 0,1 artículos por profesor por año, mientras que la USB produce alrededor de 0,24. En el renglón artículos por profesor de la clasificación QS de universidades latinoamericanas la USB aparece en el puesto 14 y es la única venezolana entre las primeras 80.

Para mejorar el rendimiento de las universidades venezolanas el Estado debe establecer las condiciones para un funcionamiento estable. Pero las propias universidades deben promover y exigir internamente actividades de investigación científica y tecnológica.


INFORMACIÓN RELACIONADA

DANOS TU OPINIÓN

3 comentarios »

Podria enviarme las direcciones web de estas clasificaciones? Gracias

Posteado por Victor Fuentes a las 2:43 PM, 27 de Octubre 2011

Es asi nuestra realidad cientifica y del conocimiento academico en general. El año pasado comence a seguir esta clasificacion a raiz de trabajo en El Nacional y algunos colegas me dicen que uno es muy critico. Si uno no se exige queda directo el camino hacia la mediocridad.

Posteado por elAutor a las 8:25 AM, 31 de Octubre 2011
ubezpieczenie mtu słupsk ubezpieczenie na życie i dożycie złoty procent 2 suma gwarancyjna oc komunikacyjnego renault warszawa jerozolimskie ubezpieczenia umowa zlecenie z ubezpieczeniem znajdź najtańsze ubezpieczenie samochodu ubezpieczenia na życie bezterminowe tanie oc elk towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych dębica ubezpieczenie oc najtaniej forum rzecznik ubezpieczonych szkody komunikacyjne oc hdi wypowiedzenie umowy ubezpieczenie na wyjazd za granicę nfz odprysk na szybie a ubezpieczenie ile kosztuje prywatne ubezpieczenie medyczne grupowe ubezpieczenie pracownicze typ p plus druki ford ubezpieczenia gdynia nieprzerejestrowany samochód a oc państwowy zakład ubezpieczeń białystok ubezpieczenia ul zapolska wrocław umowa zlecenie a ubezpieczenie emerytalne ubezpieczenie europa orange towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych rypin sprzedaż samochodu co z ubezpieczeniem oc ubezpieczenie emerytalne zmiany towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych oc piano darta wikipedia oil lublin ubezpieczenia warunki ubezpieczenia oc aviva odszkodowanie z nnw komunikacyjnego ubezpieczenie społeczne a umowa zlecenie ubezpieczenie dla bezrobotnych warszawa kara za brak oc samochód osobowy ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków grupa stat.60 odszkodowania oc warta na czym polega ubezpieczenie kredytu od utraty pracy ubezpieczenia oc hdi samopomoc ubezpieczenie lotnicze ubezpieczenie motoru pzu kalkulator odszkodowanie nnw po wypadku samochodowym dobrowolne ubezpieczenie emerytalne a chorobowe exclusive outlet s.c. kraków watch the oc online vimeo auto swift ul ostatnia 1c kraków ubezpieczenie zdrowotne mops towarzystwa ubezpieczeniowe praca kupno auta z holandii jak obliczyć ile mam zniżki na oc podwójne ubezpieczenie w polsce i za granicą ubezpieczenia samochodowe definicja ubezpieczenie emerytalne służb mundurowych od czego zalezy ubezpieczenie auta w anglii ubezpieczenie zdrowotne za granicą krus pzu assistance polska i europa tuz oc forum ubezpieczenie zdrowotne pracownika młodocianego ubezpieczenie signal iduna warszawa oc obowiązkowe lekarza składka na ubezpieczenie społeczne za styczeń 2014 pzu moto assistance europa ubezpieczenie zdrowotne studenta umowa zlecenie wypowiedzenie oc terminy o.c 4 sezona online latviski przelicznik ubezpieczenia samochodu pzu wypadek komunikacyjny w drodze do pracy ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków krus ubezpieczenia mieszkania allianz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zleceniobiorcy okres wyczekiwania warunki ubezpieczenia ryanair odstąpienie od umowy ubezpieczenia oc ac ubezpieczenia na życie mbank umowa o dzieło a ubezpieczenie w urzędzie pracy pup szczecin ubezpieczenie firmy ubezpieczeniowe dla rolników szkoda całkowita czy częściowa obowiązkowym ubezpieczeniem w polsce jest ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej ubezpieczenie krus zamiast zus koszt ubezpieczenia zdrowotnego w usa ubezpieczenie generali wrocław umowa o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji krus lublin ubezpieczenia ac samochodu cena jak sprawdzić czy samochód ma oc ubezpieczenie domu najtańsze samochód zastępczy z oc sprawcy częstochowa stawki oc od pojemności cena ubezpieczenia pierwszego samochodu wzór wypowiedzenia umowy oc uniqa polisa ubezpieczeniowa turystyka wzór ubezpieczenie nnw od sportów motorowych obowiązkowe ubezpieczenie oc biura rachunkowego pzu wypowiedzenie umowy ubezpieczenia domu wzór ptu ubezpieczenia radom ubezpieczenie od kradzieży mieszkanie ubezpieczenia oc motocykle zwrot składki oc z pzu europa ubezpieczenia sky club jak sprawdzić ubezpieczenie chorobowe polisa ac w pzu tanie oc kontakt polisa na życie reklama tv ptu ubezpieczenia domu sprzedam samochód zabytkowy do remontu składka na ubezpieczenie społeczne nr konta kiedy właściciel pojazdu jest zobowiązany zawrzeć umowę oc koszt oc motoroweru liberty direct zwrot składki oc ubezpieczenia w szkole ubezpieczenie oc pojazdu historycznego wzór rozwiązania umowy oc tuw ubezpieczenie dodatkowe grupowe tanie ubezpieczenia na motor ubezpieczenie od nieszczęśliwych wypadków pzu wypowiedzenie umowy ubezpieczenia oc z końcem okresu ubezpieczenia oc po zakupie auta 2014 odszkodowanie oc odwołanie kupno samochodu gdzie zgłosić ubezpieczenia samochodu olsztyn oc i ubezpieczenie od kradzieży action oc oerlikon n rezygnacja z ubezpieczenia samochodu uniqa jak zezłomować auto po wypadku ubezpieczenie rowerzysty warta ubezpieczenie domu z cesją na bank australia oferta turystyczna prywatne ubezpieczenie zdrowotne elbląg sprawdzenie przebiegu ubezpieczenia oc online jakie ubezpieczenie dla dzieci ubezpieczenia samochodów ranking rezygnacja z ubezpieczenia samochodowego ubezpieczenia medyczne skok axa direct rzeszów ubezpieczenie samochodu za granicą awaria jakie ubezpieczenie na wyjazd zagraniczny ubezpieczenia online praca opinie ubezpieczenia ogrodowa białystok ubezpieczenie podróży krajowych allianz ubezpieczenie jachtu wypowiedzenie ubezpieczenia oc mailem towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych mielec oc na samochód zabytkowy najtańsze ubezpieczenie ac i oc taming of fluoroform direct nucleophilic trifluoromethylation of si b s and c centers rodzaje ubezpieczeń kredytów gdzie sprawdzić ile mam zniżek na oc praca likwidacja szkód komunikacyjnych małopolska angrot ubezpieczenia radom kradzież auta z kluczykami zmiana ubezpieczyciela oc nowe przepisy wzór wypowiedzenia umowy oc uniqa najtańsze ubezpieczenie oc skutera ubezpieczenie dziecka w szkole orange ubezpieczenie nw bre bank wypowiedzenie ubezpieczenia prywatne ubezpieczenie zdrowotne słupsk odszkodowanie oc zamienniki najtańsze888 ubezpieczenia oc warta kontakt ubezpieczenie społeczne teoria dla praktyki szumlicz ile ważne są zniżki oc po przerwaniu ciągłości ubezpieczenia animals liberty kontakt ubezpieczenie wypadkowe w zus próba wyłudzenia odszkodowania z oc kara prywatne ubezpieczenia zdrowotne vision assistir the oc online 4 temporada oc ac warta wypłata odszkodowań z uniqa ubezpieczenie mienia od wszystkich ryzyk compensa firmy ubezpieczeniowe na giełdzie ubezpieczenie kredytu hipotecznego allianz ubezpieczenie obowiązkowe a dobrowolne ptu ogólne warunki ubezpieczenia oc umowa zlecenie dla studenta a ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczenie opon link4 ubezpieczenia oc w bta ubezpieczenie na życie i dożycie co to jest ubezpieczenia liberty direct poznań ford assistance polska najtańsze oc cennik ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej członków władz spółek kapitałowych zniżki oc pzu oc motocykla mbank generali ogólne warunki ubezpieczenia podróży zagranicznych ubezpieczenie szkolne ferie składka na ubezpieczenie wypadkowe od umów zleceń ranking towarzystw ubezpieczeniowych oc co to jest acer portal sprzedaż samochodu a zwrot oc jak sprawdzić czy mam ubezpieczenie zdrowotne w zus kupno auta w holandii na export umowa zlecenie a ubezpieczenie zus ubezpieczenia oc na samochód likwidacja szkody w niemczech polisa oc samochód liczba zakładów ubezpieczeń oferujących ubezpieczenia w polsce ubezpieczenia hdi białystok ubezpieczenie rentowe ile płaci pracodawca ubezpieczenia 24h ubezpieczenie hdi rodzina tuw ubezpieczenia samochodowe